اشۋلانعاندا كوڭىل بولۋگە ءتيىستى ىستەر  

 

قاباقتى ءتۇيىپ، اۋىزدى ءشۇرشيتىپ، مۇرىندى ەدىرەيتۋدىڭ ادامنىڭ اشۋلانعان كەزدەگى بەينەسى ەكەندىگى بارىمىزگە ايان. اشۋلانۋ دەنساۋلىقتى ءار جاقتان زاقىمدايدى. وتە از ساندى ادامدار عانا اشۋىن اقىلعا جەڭدىرە الادى. جۋىقتا ا ق ش-تىڭ «حۋفينگتون پوچتا گازەتى» اشۋلانعاندا ىستەۋگە بولمايتىن 10 ءتۇرلى ءىستى قورىتىندىلاعان.

    1. اشۋعا بۋلىعىپ ۇيىقتاماۋ

    ا ق ش-تىڭ «نەرۆ ءىلىمى جۋرنالىندا» جاريالانعان ءبىر زەرتتەۋدە وياۋ كەزدەگى كوڭىل كۇيگە قاراعاندا، ۇيىقتاعان كەزدە كۇندىزگى ءتۇرلى كوڭىلسىزدىكتەر ادامنىڭ ەسىنە ءتىپتى دە بەرىك ساقتالىپ، اشۋلانعان ساتتەگى كورىنىستەر ۇزاق ۋاقىتقا دەيىن كوز الدان كەتپەيتىندىگى ايتىلعان. نانجيڭ قالالىق پسيحولوگيالىق كۇيزەلىسكە ارالاسۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جاڭ چۇن اشۋعا بۋلىعىپ ۇيىقتاسا جۇرەكتىڭ سوعۋىن تەزدەتىپ، تىنىستى تارىلتىپ، ۇيقىسىزدىقتى كەلتىرىپ شىعاراتىندىعىن جانە ۇيقى ساپاسىنا اۋىر دارەجەدە ىقپال جەتكىزەتىندىگىن ءبىلدىردى.

    2 . اشۋلانعان كەزدە اۆتوموبيل ايداماۋ

ا ق ش كاليفورنيا شتاتىنىڭ كلينيكالىق پسيحولوگيا مامانى داۆيد.نالاڭ دوكتور اشۋلانعان كەزدە ادامنىڭ كورۋ اياسى تارايىپ، اۆتوموبيل ايداعاندا جۇرگىنشىلەر مەن باسقا اۆتوموبيلدەردى كورمەي قالۋى دا مۇمكىن ەكەندىگىن ايتتى. زەرتتەۋلەردە ادامدى اشۋ كەرنەگەن كەزدە اۆتوموبيل ايداسا قاتىناس شىرعالاڭىن كەلتىرىپ شىعاراتىندىعى دالەلدەنگەن. سوندىقتان مۇنداي كەزدە ىرعاعى باياۋ مۇڭلى ليريكالىق اندەردى تىڭداعان جاقسى. ويتكەنى زەرتتەۋلەردە بۇلاي ىستەۋ ادامدى اشۋدان ءبىر جولاتا ارىلتاتىندىعى، كەرىسىنشە ىرعاعى تەز مۋزيكالاردى تىڭداۋ وتتىڭ ۇستىنە ماي قۇيعانداي ادامدى ءتىپتى دە جابىرقاتاتىندىعى بايقالعان.

    3. اشۋدى باسقالاردان الماۋ

    تۇرمىس بارىسىنداعى كيكىلجىڭ ەكىنىڭ بىرىندە كوپتەگەن سويقانداردى تۋدىرادى. جەڭىل بولعاندا وتباسىندا ۇساق-تۇيەك جاڭجال تۋىلسا، اۋىر بولعاندا قوعامدا «ورىنسىز ادام ءولتىرۋ» سياقتى وقيعالاردى كەلتىرىپ شىعارادى. لەزدە تۋىلعان اشۋ باسقالاردى دا شارپىپ كەتەرى حاق. الايدا مۇنداي كەزدە استە ورىنسىز باسقالارعا سوقتىقپاۋ، اسىرەسە ءالسىز توپتارعا سوقتىقپاعان ءجون. اشۋدىڭ شەرى تارقاماسا سىرتقا شىعىپ ارەكەت جاساۋ نەمەسە قۇم تولتىرىلعان داعاردى ۇرعىلاۋ سياقتى تاسىلدەر ارقىلى كوڭىل كۇيدى ورنىقتىرۋ كەرەك.

    4. اشۋلانعاندا تويا تاماقتانباۋ

    ءبىر ۋاق تويا تاماقتانۋ، ولەرمەندەنە زات ساتىپ الۋ ايەلدەردىڭ اشۋىن تارقاتۋىنداعى بىردەن-ءبىر تالعامى ەكەندىگى شىندىق. الايدا جەرىن جەپ، الارىن العاننان كەيىن دەنە ءبىتىمىنىڭ وزگەرىپ، قالتاسىنىڭ جۇقارعاندىعىنا وپىق جەيدى. زەرتتەۋلەردە اشۋلانعان كەزدە ادام ماي قۇرامى، قانت قۇرامى جوعارى ازىقتىقتاردى كوپ تۇتىناتىندىعى، مۇنداي اشۋدا جەگەن اقاۋسىز تاعام اس قورىتۋ جۇيەسىن زاقىمداپ ءىش ءوتۋ، ءىش قاتۋ سياقتىلاردى كەلتىرىپ شىعاراتىندىعى بايقالعان.

    5. اشۋدى ۇزاققا سوزباۋ

    ادام اشۋلانعان سايىن باسقالاردان ەسەسىن العىسى كەلەدى. ءىس جۇزىندە مۇنداي كەزدەگى اشۋ الدەقاشان اشۋدى كەلتىرىپ شىعارعان سول ماسەلەنىڭ تاقىرىبىنان الشاقتاپ، ەش ماعىناسى قالماي، ءوزارا كوڭىل اۋىرتاتىن جازعىرۋعا وتەدى. نيۋ-يورك پسيحولوگيا ءىلىمى پروفەسسورى كريستەن.م.الان اشۋلانعان كەزدە كوڭىلدى اۋىرتاتىن سوزدەردىڭ ەكىنىڭ بىرىندە ايتىلاتىندىعىن، مۇنداي كەزدە اشۋدى باسىپ، ۋاقىتشا جاڭجالداسقان ورتادان كەتىپ قالىپ، ابدەن ساباسىنا تۇسكەننەن كەيىن بارىپ وسى ءىس توڭىرەگىندە شىنايى اڭگىمەلەسۋ كەرەكتىگىن ايتتى.

    6. كوڭىل كۇيىن باسقالارعا اقتارۋدى ادەتكە اينالدىرماۋ

    كەيبىرەۋلەر اشۋلانعاندا ۆيچات، ميكرو بلوگ، كوكەك سياقتىلارعا شەرىن تارقاتۋدى ادەتكە اينالدىرىپ العان. ءبارىن ىشىنە بۇگە بەرۋدىڭ دەنساۋلىققا پايداسىز ەكەندىگى داۋسىز. الايدا قوعامدىق قارىم-قاتىناس توراپتارىندا ءوزىنىڭ كوڭىل كۇيىن اقتارعىسى كەلگەندە سوقتىعۋ، كەمسىتۋ مازمۇنىنداعى سوزدەردى قولدانباي، كۇڭگىرت سوزدەرمەن بەينەلەۋ كەرەك. ايتپەگەندە باسقاداي اۋرەشىلىك تۋىلۋى مۇمكىن.

    7. اشۋلانعاندا اراق ىشپەۋ

    كوپتەگەن ادامدار اشۋىن اراق ءىشۋ ارقىلى باسادى. الايدا سپيريت ءسىزدى اشۋعا بۋلىققان كوڭىل كۇيدەن ارىلتقانداي بولعانىمەن، كەكتى ءتىپتى دە ارتتىرادى. نالاڭ دوكتور سپيريت ۇلكەن ميدىڭ قىزمەتىنە اسەرىن تيگىزەتىندىگىن، ال ۇلكەن مي نەرۆتەردىڭ ارەكەتىن مەڭگەرۋگە جاۋاپتى بولاتىندىقتان، باسقا ادامدارعا نەمەسە وزىمىزگە زاقىم جەتكىزۋىمىزدىڭ الدىن الاتىندىعىن، سپيريت ادامدى اقىلدان الجاستىرىپ، ءتىپتى دە ەلىرتىپ، ورنى تولماس وكىنىشكە قالدىرىپ قويۋى دا مۇمكىندىگىن ايتتى.

    8. اشۋلانعاندا قان قىسىمعا نەمقۇرايدى قاراماۋ

    «ەۆروپا جۇرەك اۋرۋى جۋرالىندا» جاريالانعان ءبىر زەرتتەۋدە ادامنىڭ تۇلا بويىن اشۋ كەرنەگەننەن كەيىنگى ەكى ساعاتتا ميعا قان قۇيىلۋ قاتەرى 3 ەسە، جۇرەك اۋرۋىنىڭ تۇتقيىل قوزعالۋ قاتەرى 5 ەسە، ال جۇرەك-مي قان تامىر اۋرۋى بار ناۋقاستاردىڭ قاتەرى ءتىپتى دە جوعارى بولاتىندىعى بايقالعان. شيپاگەرلىك ءىلىمى دوكتورى بلاندەر . بەر جوعارى قان قىسىمى بار نەمەسە جوعارى قان قىسىمى قاتەرلى ادامدار اشۋلانعان كەزدە، ءسوزسىز، قان قىسىمىن ەسكەرە وتىرىپ، تەز ارادا اشۋىن باسۋى كەرەكتىگىن ەسكەرتەدى.

    9. كەڭ ويلانىپ-تولعانۋ

    ادام اشۋلانعاندا وي ءورىسى ەرەكشە تار بولادى دا، نازارىن سول نۇقتادان اۋدارا المايدى. سونداي-اق بارلىق ادام وزىنە قارسى شىعىپ تۇرعانداي ءوزىن جابىرلەنۋشى سانايدى. ال كەيبىر ادامدار قارسى جاقتى جازعىرسا، ال كەيبىر ادامدار مۇلدە مۇنىڭ كەرىسىنشە وزىنەن اعاتتىق وتكەندەي سەزىنەدى. مۇنداي كەزدە ادام ءوزىن شامالاۋعا، قاشاندا وبيەكتيۆتىك جاقتان ءوزىن باعالاۋعا امالسىز قالادى دا وزىنەن ءتىپتى دە ءتۇڭىلىپ، ۇمىتسىزدەنەدى.

    10. ماڭىزدى بەكىم جاساماۋ

    كوپ ساندى ادامدار قىلمىس وتكىزىپ العاننان كەيىن وكىنىشكە قالادى. ادامدى اشۋ كەرنەگەندە ورىنسىز بەكىمگە كەلىپ نەمەسە ارەكەتتەردى ىستەپ، تراگەديا تۋدىرادى. ادام اشۋلانعاندا ادامنىڭ اقىل-ەسى اۋىسادى دا، دۇرىس تۇجىرىم جاساۋعا امالسىز قالادى. ءبىر زەرتتەۋدە ادام اشۋلانعانداعى بەكىمى وتە ايقىن بولاتىندىعى ايتىلعانىمەن، الايدا ادام ومىرىنە ساياتىن ماڭىزدى بەكىمدەر باسقالارعا زالال جەتكىزەتىن بولسا، ءسوزسىز، مۇقيات ويلانىپ، وكىنىش ارقالاپ قالۋدىڭ الدىن العان ءجون.

اۋدارعان-جازيرا قاجىكەن قىزى

 

كەلۋ قاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى



پىكىر قالدىرۋ

ءبىرىنشى بولىپ پىكىر قالدىرىڭىز!

avatar
  Subscribe  
ەسكەرتۋ