اقساي حايۋاناتتارى- جابايى مىسىق

الماس ءابۋتالىپ ۇلىنىڭ ‹‹گانسۋدىڭ باتىس  وڭىرىندەگى قۇرلىقتىق ومىرتقالى جابايى حايۋاناتتار›› اتتى كىتابىنان تاڭدامالى ماقالالار:

جابايى مىسىق

قۇرىپ-جويىلۋ حاۋىپ دارەجەسى: حاۋىپ تۇنگەن جانۋار. ‹‹قۇرىپ-جويىلعالى تۇرعان حايۋاناتتار حالىقارالىق ساۋدا شارتىنىڭ›› قوسىمشا مازمۇنىⅡ مەن‹‹مەملەكەت ءتۇيىندى قورعايتىن جاندارىندار مازمۇنىنا››Ⅱ تىركەلگەن.

پارىقتاۋ بوگەنايى:  دەنەسى شىمىر، ءۇي مىسىعىنان ءبىراز ۇلكەن بولادى. دەنەسىنىڭ ۇزىندىعى 63~70 سانتيمەتر، قۇيرىعىنىڭ ۇزىندىعى 23~33 سانتيمەتىر، قۇلاعىنىڭ ۇزىندىعى 6~7 سانتيمەتر. ارتقى اياعىنىڭ ۇزىندىعى 12~16 سانتيمەتر، باس سۇيەگىنىڭ ۇزىندىعى 8~10.6 سانتيمەتر، دەنە سالماعى 3~8 كيلوگرام كەلەدى. دەنە ءتۇسى سارعىش نە سۇرعىش كەلەدى، باۋىرى سولعىن سارى ءتۇستى، بۇكىل دەنەسى تەڭبىل بولادى. ءتورت اياعىنىڭ سىرتىنىڭ ءتۇسى دەنەسىنىڭ تۇسىمەن ۇقساس، ىشىنىڭ ءتۇسى باۋىرىنىڭ تۇسىمەن ۇقساس بولادى. اياعىنىڭ ءىشى-سىرتىندا دەرلىك قارا تەڭبىل بار. قۇيرىعىندا پاراللەل 5~6 كولدەنەڭ قارا بەدەر ورنالاسادى، قۇيرىعىنىڭ ۇشى اق كەلەدى.

تارالۋى: تارالۋى كەڭ. ەلىمىزدىڭ شينجياڭ، گانسۋ، نيڭشيا، سىچۋان، ءيۇننان وڭىرلەرىنەن كەزىكتىرۋگە بولادى.ەل سىرتىندا، ەۆروپا، افريكا، ساۋدارابيا، يران، يراق، باكىستان، اۋعانىستان، رەسەي، ينديالارعا تارالعان. اقساي قازاق اۆتونوميالى اۋدانىنىڭ قۇمتاق ءشولىنىڭ وڭتۇستىك جيەگىندەگى جىڭعىلدى مەن دوباگوۋ ارالىعىنداعى قۇم-ءشولدەر مەن جارتىلاي قۇم-ءشول ساحارالارعا كەڭىنەن تارالعان. ءبىز وسى اۋماقتان بىرەۋىن عانا ۇستاپ، ۇلگى جاسادىق. اۋدان كولەمىندەگى باسقا تارالۋىنا جالپى بەتتىك تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزبەدىك.

تىرشىلىك ورتاسى جانە ادەتتەرى: تەڭىز دەڭگەيىنەن 2000 مەتردەن تومەن قوعالار، ساحارا جانە تومەن اۋاداعى ورمان بەلدەۋلەرىن مەكەندەيدى. ولار كوبىندە قاق-شولدەر مەن قار تۇسپەيتىن دالالاردا قيمىل جاسايدى. تىشقان، كەسەرتكە، تورعاي، ءىرى قۇرت-قۇمىرىسقا سياقتى ۇساق جاندارىنداردى ۇستاپ جەپ ازىقتانادى. قىركۇيەك، قازان ايلارىندا اتالىعىنىڭ، قاراشا، جەلتوقسان ايلارىندا انالىعىنىڭ جىنىسى ويانىپ، قىس ايلارىندا ۋلىعادى. ءىشتى بولۋ مەزگىلى 60 كۇن، كوكەك، مامىر ايلارىندا كۇشىكتەيدى. ادەتتە 3~5 كۇشىك تابادى. قۇمىرى ادەتتە 11 جىل اينالاسىندا بولادى.

مارقابا مالىك قاجى ۇلى اۋدارىپ ورتاقتاستىردى.

 

 



پىكىر قالدىرۋ

ءبىرىنشى بولىپ پىكىر قالدىرىڭىز!

avatar
  Subscribe  
ەسكەرتۋ